Flipping the classroom in het rekenonderwijs

Op obs De Komeet in Krommenie zijn vanaf 2016 enkele leerkrachten gestart met het maken van rekenfilmpjes. Zij filmden zichzelf terwijl zij instructie gaven. De leerlingen konden, als ze dat wilden, de instructiefilmpjes bekijken (het zogenaamde ‘flipping the classroom).

De leerkrachten en hun directeur wilden de video’s en het gebruik ervan op een hoger plan tillen. Ze wilden de kwaliteit van de video’s verbeteren en de video’s plaatsen in een doorgaande leerlijn. Ook wilden ze de video’s op verschillende manieren kunnen gebruiken.

Om deze kwaliteitsslag te kunnen realiseren werd subsidie aangevraagd bij de NVORWO. Door deze subsidie kon een rekenexpert worden ingeschakeld om feedback te geven, om lessen te bedenken en de leerlijn uit te werken.

Op deze website vindt u een handleiding met achtergrondinformatie en de lesopzet bij de video’s, een Powerpoint-presentatie voor lerarenteams en tenslotte alle video’s over optellen en aftrekken in groep 4, 5, 6, 7 en 8 die in het kader van het project gemaakt zijn.

Flipping the classroom

‘Flipping the classroom’ betekent ‘de omgedraaide klas’. Bij flipping the classroom wordt de klassikale instructie online aangeboden. De leerling bekijkt deze instructie niet tijdens de rekenles zelf. De verwerking van deze online instructie gebeurt gezamenlijk in de klas. Het idee erachter is dat de lestijd hierdoor efficiënter wordt gebruikt.

De literatuur geeft op een eenduidige manier aan dat het Flipped Classroom onderwijsmodel de volgende onmisbare elementen moet bevatten:

  • Een online omgeving waar de student zich zelfstandig de leerstof eigen maakt
  • Klassikaal onderwijs waarbij het toepassen en het verdiepen van kennis centraal staat
  • Interactie en feedback op zowel de inhoud als het leerproces

De video’s

Er zijn op het Internet veel rekenfilmpjes in omloop, maar de kwaliteit is nogal wisselend, er is geen doorgaande lijn in te ontdekken, de video’s duren te lang  en het materiaal  is soms niet vrij beschikbaar. Verder is in de bestaande video’s vooral aandacht voor het aanleren van algoritmes en standaardprocedures. Videomateriaal dat een beroep doet op hogere orde denkvaardigheden komt bijna niet voor. Daarom hadden de leerkrachten van obs De Komeet behoefte aan nieuw en goed video-materiaal.

Als houvast voor de video’s voor dit project worden de hoofdlijnen van het ERWD-protocol gebruikt. Elke video past duidelijk bij één van de fases van het hoofdlijnenmodel (begripsvorming, ontwikkelen van oplossingsprocedures, vlot leren rekenen en flexibel toepassen).

Verder zijn er op basis van praktijk- en literatuuronderzoek en eigen praktijkervaring criteria geformuleerd waaraan de video’s en de aanvullende lesactiviteiten moesten voldoen. In de handleiding leest u hier meer over.

De video’s zijn gemaakt met het idee dat er daarna een les volgt om de stof te verwerken. Een video wordt daarom altijd afgesloten met een vraag of een opdracht voor de leerlingen. Deze opdracht vormt vervolgens het startpunt van de les die meer gaat over toepassen en verdiepen.  De bij de video behorende les-omschrijving vindt u ook in de handleiding.

Het video-materiaal wordt hieronder weergegeven. U kunt het ook op Youtube terugvinden via deze link.

Flipping the Classroom – Downloads

Flipping the Classroom in het rekenonderwijs - Handleiding

 

Flipping the Classroom - Powerpointpresentatie voor lerarenteams

 

Als u de downloads niet ziet verschijnen op uw scherm, dan staan de bestanden waarschijnlijk in de map ‘Downloads’

 

Flipping the Classroom – Video’s

De video’s van Flipping the Classroom met rekenen vindt u hieronder. U kunt ze ook direct bekijken op het Youtube-kanaal van Flipping the Classroom.

In de handleiding kunt u de lesbeschrijvingen vinden bij de video’s en tot welke fase van het hoofdlijnen-model de video behoort.

 

Groep 4 les 1

Lesdoel: Aftrekken t/m 20 met overschrijding. Basisstrategie: rekenen via de 10 maar ook aanvullen en verschil bepalen

Groep 4 les 2

Lesdoel: Leerlingen kunnen rijgen op de getallenlijn. Hierbij rekenen ze met tienvouden vanaf een gegeven getal (eerst optellen, daarna aftrekken)

Groep 4 les 3

Lesdoel: Leerlingen kunnen rijgen op de getallenlijn: een som als 45 + 8 uitrekenen met aanvullen tot een tienvoud. Leerlingen maken een eigen verantwoorde keuze voor een perspectiefrijke rekenstrategie bij sommen onder de 100 waarbij 1 getal groter is dan 10 en het andere getal kleiner dan 10

Groep 4 les 4

Lesdoel: Leerlingen kunnen rijgen op de getallenlijn: Een som als 37 + 28 uitrekenen met sprongen op de getallenlijn. Eerst de tienvouden en daarna pas de eenheden.

Groep 4 les 5

Lesdoel: Leerlingen kunnen rijgen op de getallenlijn en een som als 67 – 28 uitrekenen met sprongen op de getallenlijn. Eerst de tienvouden en daarna pas de eenheden.

Groep 4 les 6

Lesdoel: Leerlingen kunnen succescriteria omschrijven om goed een minsom als 85 – 58 uit te kunnen rekenen via rijgen op de getallenlijn.

Groep 4 les 7

Lesdoel: Leerlingen kunnen minsommen uitrekenen met de strategie ‘rekenen met teveel’ en kunnen aangeven bij welke sommen ze dit het beste kunnen toepassen.

Groep 4 les 8

Lesdoel: Leerlingen maken een beargumenteerde keuze tussen rijgen, splitsen, aanvullen en teveel en weten wanneer ze welke strategie het beste kunnen inzetten bij aftrekkingen.

Groep 5 les 1

Lesdoel: Optellen en aftrekken met sommen als 300 + 400 en 800 – 500 naar analogie.

Groep 5 les 2

Lesdoel: Optellen met rijgen.

Groep 5 les 3

Lesdoel: Leerlingen kunnen een beargumenteerde keuze maken tussen de strategieën splitsen of aanvullen bij minsommen onder de 1000.

Groep 6 les 1

Lesdoel: Leerlingen kunnen plussomen als 512 + 364 uitrekenen met de strategie ‘kolomsgewijs optellen’.

Groep 6 les 2

Lesdoel: Leerlingen kunnen plussommen als 684 + 594 uitrekenen met de strategie ‘cijferend optellen’.

Groep 6 les 3

Lesdoel: Leerlingen kunnen succescriteria / stappen omschrijven om goed cijferend op te tellen.

Groep 6 les 4

Lesdoel: Leerlingen kunnen sommen zonder overschrijdingen kolomsgewijs aftrekken. Leerlingen kunnen een passende rekencontext bedenken bij deze sommen.

Groep 6 les 5

Lesdoelen: De leerlingen kunnen cijferend aftrekken met overschrijdingen met behulp van ‘lenen’.

Groep 6 les 6

Lesdoelen: De leerlingen kunnen succescriteria omschrijven om op een juiste manier cijferend af te trekken met overschrijdingen met behulp van ‘lenen’.

Groep 6 les 7

Lesdoel: Leerlingen weten wat veel voorkomende fouten zijn bij cijferend aftrekken en weten hoe ze deze fouten kunnen herkennen en voorkomen.

Groep 7 les 1

Lesdoel: De leerlingen kunnen cijferend aftrekken met kommagetallen

Groep 7 les 2

Lesdoel: De leerlingen weten wat er mis kan gaan bij cijferend aftrekken met kommagetallen en weten hoe ze dit kunnen voorkomen.

Groep 8 les 1

Lesdoel: De leerlingen maken een beargumenteerde keuze tussen hoofdrekenen en cijferen bij het optellen en aftrekken van kommagetallen.

Groep 4 t/m 8: les 1

Lesdoel: De leerlingen kunnen aangeven waarom je plus- en minsommen op verschillende wijzen moet omvormen om tot een goede oplossing te komen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.